top of page
Türk Tiyatro Tarihi-16
TALİP KOÇ
Kırmızı Perde
Bursa Tiyatro Gazetesi
Sahibi-Genel Yayın Yönetmeni
'gerçek anlamda'
Türkiye'nin
‘İlk’
TÜRK TİYATRO TARİHİ
BAŞLARKEN…
Tiyatro ve sinema sanatçısı sevgili Oğuz Tunç,
kendi ismi ile aynı adı taşıyan sosyal medya grubundaki bir yorumunda “ülkemizde gerçek anlamıyla bir tiyatro tarihimizin yazılamadığına
haklı olarak sitem etmişti.
Sevgili Oğuz Tunç gibi tiyatro çevrelerinde de konuyu kendine dert edinen hatırı sayılır sayıda dostlarımızın olduğuna da yakınen şahit olmuşumdur.
1930 yılı Ocak ayından günümüze aylık olarak ele alacağımız toplam ‘1080 Ciltten’ oluşacak, tamamlandığında ise gerçek anlamda ‘ilk tiyatro tarihimiz’ olma özelliğine sahip eserimizde;
günlük tiyatro gelişmeleri, sahnelenen oyunlar,
tiyatro eleştirileri ve ülkemize gelen tanınmış tiyatro sanatçılarının çalışmalarının yanı sıra ‘Şehir Tiyatrosu ve Devlet Tiyatrosu’ sanatçıları da eksiksiz yer alacaktır.
Umut ediyorum ki, ömrünü tiyatroya adamış ancak günümüzde hatırlanılmayan, her biri ayrı kıymete sahip sanatçılarımızın çalışmaları gençlerimiz tarafından bu eser vasıtası ile daha yakından tanınır olacaktır.
1900
1910
1920
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
01.Amcalar Eğleniyor
02.Aptal
03.Azrail Tatil Yapıyor
04.Bir Muhasip Aranıyor
05.Efe Ali
06.Hayat Bir Rüyadır
07.Haydutlar Arasında
08.Herkes Kendi Yerine
09.Hindistan Cevizi
10.İki Kere İki
11.İkizler
12.Kan Kardeşler
13.Keloğlan
14.Leydi Windermere'nin Yelpazesi
15.O Kadın
16.Pembe Sokak No 46
17.Romeo Jülyet
18.Sözün Kısası
19.Şermin
20.Yanlışlıklar Komedyası
Yazan: William Shakespeare
Çeviren: Orhan Burian
Rejisör: Carl Ebert
Dekor: İsmail Galip Arcan
Kostüm: İsmail Galip Arcan
Oyuncular:
Ertuğrul İlgin
Nermin Elgül Sarova
Yazan: Maurice Maeterlinck
Çeviren: Sabahattin Eyüboğlu
Rejisör: Carl Ebert
Rejisör: İsmail Galip Arcan
Dekor: L.Sue
Kostüm: L.Sue
Oyuncular:
Saim Alpago
Ertuğrul İlgin
Muazzez Yücesoy Kurtoğlu
Melek Saltıkalp Ökte
Nüzhet Şenbay
Esat Tolga
Nermin Elgül Sarova
Zerrin Genç
Meliha Gökçen Ars
Füruzan Boyar
Reji Asistanı: Mahir Canova
Dekor Uygulama: Mazhar Resmor
Yazan: Molière
Çeviren: İsmail Galip Arcan
Rejisör: Carl Ebert
Rejisör: İsmail Galip Arcan
Dekor: L.Sue
Kostüm: L.Sue
Oyuncular:
Nüzhet Şenbay
Mahir Canova
Salih Canar
Muazzez Yücesoy Kurtoğlu
Nermin Elgül Sarova
Melek Saltıkalp Ökte
Kerim Bayrın
Ertuğrul İlgin
Nur Bartu
Esat Tolga
Saim Alpago
Meliha Gökçen Ars
Süreyya Gezi Taşer
Cüneyt Gökçer
Behzat Şarıl
Kenan Kutucu
Agah Hun
Şeref Gürsoy
Reji Asistanı: Mahir Canova
Dekor Uygulama: Mazhar Resmor
MAHİR CANOVA
1914-1993
Gülünç Kibarlar, 1939, Devlet Tiyatrosu
NERMİN SAROVA-ERTUĞRUL İLGİN
1939
Hamlet, Devlet Tiyatrosu
Yazan: Schiller
Çeviren: Seniha Bedri Göknil
Rejisör: Carl Ebert
Dekor: İsmail Galip Arcan
Kostüm: İsmail Galip Arcan
Yazan: Dostoyevski
Çeviren: Reşat Nuri Güntekin
Rejisör: Carl Ebert
Dekor: İsmail Galip Arcan
Kostüm: İsmail Galip Arcan
Yazan: İbrahim Şinasi
Rejisör: Carl Ebert
Rejisör: İsmail Galip Arcan
Dekor: L.Sue
Kostüm: L.Sue
Oyuncular:
Nüzhet Şenbay
Agah Hun
Zerrin Genç
Melek Saltıkalp Ökte
Refika Gökmen
Meliha Gökçen Ars
Salih Canar
Ragıp Haykır
Ahmet Evintan
Yazan: Arthur Schnitzler
Çeviren: Seniha Bedri Göknil
Rejisör: Carl Ebert
Dekor: İsmail Galip Arcan
Kostüm: İsmail Galip Arcan
01.Evin İçi
02.Gülünç Kibarlar
03.Hamlet
04.Haydutlar
05.Suç ve Ceza
06.Şair Evlenmesi
07.Yeşil Papağan
Yazan: Friedrich von Schiller
Çeviren: Hasan Cemil Çambel
Oyuncular:
-Maksimilyan:Emin B.Belli
-Şpigelberg:Mahmut Moralı
-Papas:Sait Köknar
-Franz Mor:Talat Artemel
-Şvayçer:Sami Ayanoğlu
-Grüm:Zihni Rona
-Rasman:Necdet M.Ayral
-Karl Mor:Kani S.Kıpçak
-Roller:Hadi Hun
-Şufterle:Müfit Kiper
-Kozinski:Suavi Tedü
-Herman:Muhip Arcıman
-Daniel:Hakkı N.Ağırman
-Amalya:Samiye Güvener
14.OCAK.1939.CUMARTESİ
Yazan: André Birabeau
Çeviren: Bedia Muvahhit
Oyuncular:
-Behzat H.Butak:Aristid Peş
-İ.Galip Arcan:Jülien Marin
-Hazım Körmükçü:Gabriel Fabr
-Vasfi Rıza Zobu:Robert Fabr-Marin
-Muammer R.Karaca:Nebyat
-Reşit A.Gürzap:Vakares
-Refik K.Arduman:Türen
-Yaşar Özsoy:Vurç
-Kadri Ögelman:Fokaş
-Mehdi Yeşildeniz:Boyardo
-Hakkı N.Ağırman:Leon
-Neyyire N.Ertuğrul:Silvi Martin
-Bedia Muvahhit:Betty
-Şevkiye May:Mona Kortuva
-Cahide Sonku:Anet Fabr-Marin
14.OCAK.1939.CUMARTESİ
Yazan: Celalettin Ezine
Oyuncular:
-İ.Galip Arcan:Rıyaz Hoca
-H.Kemal Gürmen:Osman
-Talat Artemel:Ahmet
-Sami Ayanoğlu:Tunç
-Refik K.Arduman:Hasan
-Bedia Muvahhit:Belkıs
-Şaziye Moral:Leyla
-Nevin Akkaya:Zekavet
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: William Shakespeare
Çeviren: Avni Givda
Oyuncular:
-Hazım Körmükçü:E.Dromio
-Vasfi Rıza Zobu:S.Dromio
-Emin B.Belli:Baltazar
-Mahmut Moralı:Angeleo
-Sait Köknar:Aegeon
-Muammer R.Karaca:Antifolus
-Zihni Rona:Pinch
-Reşit A.Gürzap:E.Antifolus
-Necdet Mahfi Ayral:Haciz Memuru
-Kani S.Kıpçak:Solinus
-Hadi Hun:Tacir
-Müfit Kiper:Uşak
-Hakkı N.Ağırman:Lokantacı
-Kadri Ögelman:Cellat
-Yaşar N.Özsoy:Terzi Çırağı
-Nurettin Işılay:Terzi
-Mehdi Yeşildeniz:Bahriyeli
-Suavi Tedü:Memur-Muhafız
-Muhip Arcuman:Memur-Muhafız
-Celal Balkır:Tacir
-Neyyire N.Ertuğrul:Adriana
-Halide Pişkin:Amelia
-Şevkiye May:Davacı Kadın
-Cahide Sonku:Luciana
-Perihan Yanal:Luce
-Samiye Hun:Sermaye
-Melahat Korhan:Rahibe
-Muadalet Tibet:Ekmekçi Kız-Garson
-Muazzez Arçay:Hizmetçi
-Nevzat Okçugil:Hizmetçi
-Ferih Egemen:Öğrenci
-Fatma Andaç:Öğrenci
-Bedia Muvahhit:Belkıs
-Behzat H.Butak:Aristid Peş
-Cahide Sonku:Luciana
-Celal Balkır:Tacir
-Emin B.Belli:Baltazar
-Fatma Andaç:Öğrenci
-Ferih Egemen:Öğrenci
-Hadi Hun:Tacir
-Halide Pişkin:Amelia
-Hakkı N.Ağırman:Lokantacı
-H.Kemal Gürmen:Osman
-Hazım Körmükçü:E.Dromio
-İ.Galip Arcan:Rıyaz Hoca
-Kadri Ögelman:Cellat
-Kani S.Kıpçak:Solinus
-Mahmut Moralı:Angeleo
-Mehdi Yeşildeniz:Bahriyeli
-Melahat Korhan:Rahibe
-Muadalet Tibet:Ekmekçi Kız-Garson
-Muammer R.Karaca:Antifolus
-Muazzez Arçay:Hizmetçi
-Muhip Arcuman:Memur-Muhafız
-Muhsin Ertuğrul:Hüsrev
-Müfit Kiper:Uşak
-Naciye Bölükbaşı:Prenses Şerb
-Necdet Mahfi Ayral:Haciz Memuru
-Necla Ontan:Şadiye
-Necmi Oy:Mühmeli
-Nevin Akkaya:Zekavet
-Nevzat Okçugil:Hizmetçi
-Neyyire N.Ertuğrul:Adriana
-Nezihe Çağlayan:Hizmetçi
-Nurettin Işılay:Terzi
-Perihan Yanal:Luce
-Refik K.Arduman:Hasan
-Reşit A.Gürzap:E.Antifolus
-Sait Köknar:Aegeon
-Sami Ayanoğlu:Tunç
-Samiye Hun:Sermaye
-Suavi Tedü:Memur-Muhafız
-Şaziye Moral:Leyla
-Şahap R.Toy:Hamal
-Şevkiye May:Davacı Kadın
-Talat Artemel:Ahmet
-Yaşar N.Özsoy:Terzi Çırağı
-Vasfi Rıza Zobu:S.Dromio
-Zihni Rona:Pinch
01.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: Birabo
Çeviren: Fikret Adil
Oyuncular:
-Behzat H.Butak:Osman
-Emin B.Belli:Şinasi
-Hazım Körmükçü:Mahmut
-Vasfi Rıza Zobu:Mazlum
-Mahmut Moralı:Dr.Hazik
-Sait Köknar:Paşa
-Muammer R.Karaca:İhsan
-Necdet Mahfi Ayral:Senih
-Kadri Ögelman:Asistan
-Neyyire N.Ertuğrul:Nevin
-Halide Pişkin:Sıddık
-Şaziye Moral:Müdire
-Necla Ontan:Şadiye
-Perihan Yanal:Belkıs
-Muazzez Arçay:Dilber
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: Celal Müsahipoğlu
Oyuncular:
-Hazım Körmükçü:Kırtasettin Efendi
-Hadi Hun:Avki
-Emin B.Belli:Tavik
-H.Kemal Gürmen:T.Temellük Çelebi
-Vasfi Rıza Zobu:Sivadi
-Reşit A.Gürzap:Suubet
-Behzat H.Butak:Mişon Eskenazi
-Yaşar N.Özsoy:Kadri
-Sait Köknar:Zülfikar Ağa
-Muammer R.Karaca:Hasip
-Necmi Oy:Mühmeli
-Halide Pişkin:Rakıma
-Şaziye Moral:Nemika
-Bedia Muvahhit:C.Dilşikar
-Samiye Hun:Dilruba
-Şevkiye May:Rahşan
-Perihan Yanal:Servinaz
-Melahat Korhan:Ruhidil
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: Lev Nikolayeviç Tolstoy
Türkçesi: Va-Nu
Oyuncular:
-Nevin Akkaya:Rolan
-Nevzat Okçugil:Grisa-Nikola
-Muadalet Tibet:Tanya-Çocuk
-Talat Artemel:Stiva
-Cahide Sonku:Dolli
-Hakkı N.Ağırman:Matvi
-Suavi Tedü:Levin
-Hadi Hun:Prens Şerbaçki-Serpukofskoy
-Naciye Bölükbaşı:Prenses Şerb
-Samiye Hun:Kitti-Anuşka
-Neyyire N.Ertuğrul:Anna
-Şaziye Moral:Miyanka
-Kani S.Kıpçak:Vronski
-Sami Ayanoğlu:Makutin
-Celal Balkır:Pavşin
-Muhip Arcuman:Bahisçi-Golniçef
-Halide Pişkin:Prenses Barb
-Mehdi Yeşildeniz:Kurt
-H.Kemal Gürmen:Karenin
-Necla Ontan:Lidi
-Ferih Egemen:Sergei
-Müfit Kiper:Vasili Lukiç
-Kadri Ögelman:Kapitonoviç
-Necmi Oy:Vladimir
-Necdet Mahfi Ayral:Kampanetti
-Muazzez Arçay:Matrona
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: Franz Schönthan
Türkçesi: Nazan Göknil
Oyuncular:
-Muammer R.Karaca:Tekin Tokgöz
-Reşit A.Gürzap:Tosun Açıkgöz
-Mahmut Moralı:Rakım
-Hazım Körmükçü:Arman
-Muazzez Arçay:Saadet
-Behzat H.Butak:Galip Açıkgöz
-Sait Köknar:Cabir Tokgöz
-Kadri Ögelman:Faizci
-Bedia Muvahhit:Mari
-Perihan Yanal:Leyla
-Şevkiye May:Selma
-Yaşar N.Özsoy:Osman
-Zihni Rona:Bahçıvan
-Şahap R.Toy:Hamal
-Refik K.Arduman:Tahsin
-Melahat Korhan:Hizmetçi
15.ŞUBAT.1939.ÇARŞAMBA
Yazan: Necip Fazıl Kısakürek
Oyuncular:
BİR MUHASİP ARANIYOR
NASIL OYNANDI?
BAHA DÜRDER
Yeni Sabah Gazetesi,12.Mart.1939
TALİP KOÇ / ARŞİV
-Muhsin Ertuğrul:Hüsrev
-İ.Galip Arcan:Nevzat
-Mahmut Moralı:Şeref
-Talat Artemel:Mansur
-Sami Ayanoğlu:Turgut
-Zihni Rona:Osman
-Kani S.Kıpçak:Doktor
-Müfit Kiper:Memur-1
-Suavi Tedü:Memur-2
-Neyyire N.Ertuğrul:Ulviye
-Cahide Sonku:Zeynep
-Nevin Akkaya:Selma
-Nezihe Çağlayan:Hizmetçi
1939'da İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda önemli bir gelişme yok tur 143• Bu yıl temsil veren topluluklar arasında Ege Tiyatrosu, İstanbul Halk Tiyatrosu, Cemal Sahir, İsmail Dümbüllü, Anka ra Tiyatrosu (Zeki Alpan ve Arkadaşları)'nu görüyoruz. Naşit bir ara hastalanmış/'". sonra iyileşip temsillerine dönmüştür 145• Biİ" ara Cemal Sahir ile çalışmıştır. Sadi Tek de bir ara Halide Piş kin ile işbirliği yapmış, daha sonra Raşit Rıza ile birleşmişti 146• Halk Opereti yine temsillerini düzenli sürdürüyordu. Muhlis Sa bahattin bu kez Türk Revü Opereti adlı bir toplulukla temsiller veriyor. Bu topluluğun başkanı kendisi, yönetmeni S. Atila'dır 147• Süreyya Opereti'nin yeniden kurulması sözkonusudur 148•
SAYFA 221
Agah Hun
Ali Nihat Aybars
Ahmet Evintan
Behzat Şarıl
Carl Ebert
Cüneyt Gökçer
Ertuğrul İlgin
Esat Tolga
Füruzan Boyar
Gültekin Aldemir
Hami Uybadın
İsmail Galip Arcan
Kenan Kutucu
Kerim Bayrın
L.Sue
Mahir Canova
Maurice Maeterlinck
Mazhar Resmor
Meliha Gökçen Ars
Melek Saltıkalp Ökte
Memduh Akın
Molière
Muazzez Yücesoy Kurtoğlu
Nazım Engin
Nermin Elgül Sarova
Nermin Günek
Nur Bartu
Nüzhet Şenbay
Ragıp Haykır
Refika Gökmen
Sabahattin Eyüboğlu
Saim Alpago
Salih Canar
Süreyya Gezi Taşer
Şeref Gürsoy
Ulvi Uraz
Zerrin Genç
-Hazım Körmükçü:E.Dromio
-Vasfi Rıza Zobu:S.Dromio
-Emin B.Belli:Baltazar
-Mahmut Moralı:Angeleo
-Sait Köknar:Aegeon
-Muammer R.Karaca:Antifolus
-Zihni Rona:Pinch
-Reşit A.Gürzap:E.Antifolus
-Necdet Mahfi Ayral:Haciz Memuru
-Kani S.Kıpçak:Solinus
-Hadi Hun:Tacir
-Müfit Kiper:Uşak
-Hakkı N.Ağırman:Lokantacı
-Kadri Ögelman:Cellat
-Yaşar N.Özsoy:Terzi Çırağı
-Nurettin Işılay:Terzi
-Mehdi Yeşildeniz:Bahriyeli
-Suavi Tedü:Memur-Muhafız
-Muhip Arcuman:Memur-Muhafız
-Celal Balkır:Tacir
-Neyyire N.Ertuğrul:Adriana
-Halide Pişkin:Amelia
-Şevkiye May:Davacı Kadın
-Cahide Sonku:Luciana
-Perihan Yanal:Luce
-Samiye Hun:Sermaye
-Melahat Korhan:Rahibe
-Muadalet Tibet:Ekmekçi Kız-Garson
-Muazzez Arçay:Hizmetçi
-Nevzat Okçugil:Hizmetçi
-Ferih Egemen:Öğrenci
-Fatma Andaç:Öğrenci
-Hazım Körmükçü:E.Dromio
-Vasfi Rıza Zobu:S.Dromio
-Emin B.Belli:Baltazar
-Mahmut Moralı:Angeleo
-Sait Köknar:Aegeon
-Muammer R.Karaca:Antifolus
-Zihni Rona:Pinch
-Reşit A.Gürzap:E.Antifolus
-Necdet Mahfi Ayral:Haciz Memuru
-Kani S.Kıpçak:Solinus
-Hadi Hun:Tacir
-Müfit Kiper:Uşak
-Hakkı N.Ağırman:Lokantacı
-Kadri Ögelman:Cellat
-Yaşar N.Özsoy:Terzi Çırağı
-Nurettin Işılay:Terzi
-Mehdi Yeşildeniz:Bahriyeli
-Suavi Tedü:Memur-Muhafız
-Muhip Arcuman:Memur-Muhafız
-Celal Balkır:Tacir
-Neyyire N.Ertuğrul:Adriana
-Halide Pişkin:Amelia
-Şevkiye May:Davacı Kadın
-Cahide Sonku:Luciana
-Perihan Yanal:Luce
-Samiye Hun:Sermaye
-Melahat Korhan:Rahibe
-Muadalet Tibet:Ekmekçi Kız-Garson
-Muazzez Arçay:Hizmetçi
-Nevzat Okçugil:Hizmetçi
-Ferih Egemen:Öğrenci
-Fatma Andaç:Öğrenci
-Bedia Muvahhit:Belkıs
-Behzat H.Butak:Aristid Peş
-Cahide Sonku:Luciana
-Celal Balkır:Tacir
-Emin B.Belli:Baltazar
-Fatma Andaç:Öğrenci
-Ferih Egemen:Öğrenci
-Hadi Hun:Tacir
-Halide Pişkin:Amelia
-Hakkı N.Ağırman:Lokantacı
-H.Kemal Gürmen:Osman
-Hazım Körmükçü:E.Dromio
-İ.Galip Arcan:Rıyaz Hoca
-Kadri Ögelman:Cellat
-Kani S.Kıpçak:Solinus
-Mahmut Moralı:Angeleo
-Mehdi Yeşildeniz:Bahriyeli
-Melahat Korhan:Rahibe
-Muadalet Tibet:Ekmekçi Kız-Garson
-Muammer R.Karaca:Antifolus
-Muazzez Arçay:Hizmetçi
-Muhip Arcuman:Memur-Muhafız
-Muhsin Ertuğrul:Hüsrev
-Müfit Kiper:Uşak
-Naciye Bölükbaşı:Prenses Şerb
-Necdet Mahfi Ayral:Haciz Memuru
-Necla Ontan:Şadiye
-Necmi Oy:Mühmeli
-Nevin Akkaya:Zekavet
-Nevzat Okçugil:Hizmetçi
-Neyyire N.Ertuğrul:Adriana
-Nezihe Çağlayan:Hizmetçi
-Nurettin Işılay:Terzi
-Perihan Yanal:Luce
-Refik K.Arduman:Hasan
-Reşit A.Gürzap:E.Antifolus
-Sait Köknar:Aegeon
-Sami Ayanoğlu:Tunç
-Samiye Hun:Sermaye
-Suavi Tedü:Memur-Muhafız
-Şaziye Moral:Leyla
-Şahap R.Toy:Hamal
-Şevkiye May:Davacı Kadın
-Talat Artemel:Ahmet
-Yaşar N.Özsoy:Terzi Çırağı
-Vasfi Rıza Zobu:S.Dromio
-Zihni Rona:Pinch
bottom of page