1930
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
SANATÇI
OYUN-LİSTE
OYUN-KÜNYE
TİYATRO YAZILARI
28.KASIM.1930
Muammer Karaca'nın Eşi,
İzmir Valisi'nin Kızı
ŞÜKRAN HANIM
BURSA'DA SAHNEYE ÇIKTI
Cumhuryet Gazetesi
28.Kasım.1930
Sayfa-3
TALİP KOÇ ARŞİVİ
30.KASIM.1930
Muammer Karaca'nın Eşi,
İzmir Valisi'nin Kızı
ŞÜKRAN HANIM
SAHNEYE ÇIKIŞINI ANLATIYOR
Cumhuryet Gazetesi
30.Kasım.1930
Sayfa-3
TALİP KOÇ ARŞİVİ
Bursa Gazeteciler Cemiyeti
kurucusu ve ‘İlk Başkanı’
MUSA ATAŞ ve ailesi
Cumhuriyet Gazetesi, Bursa Muhabiri
MUSA ATAŞ’ın
1930 YILI,
BURSA HALKININ
TİYATROYA BAKIŞI
“…Bursa Halkı,
Ekmek ve Yemeğinden Evvel
Sinema ve Tiyatroyu Düşünür…”
Cumhuryet Gazetesi
26.Ocak.1930
Sayfa-3
TALİP KOÇ ARŞİVİ
26.OCAK.1930
Bursa’da
Ziegfeld Tiyatrosu Yıldızı
BİLLİE LOVE hayranı genç üzerine…
HİKMET FERİDUN ES
BİR ÇIRPIDA
VAH VAH!!
Biçare Billie Dove…
Bursa’da çıkan bir gazetede meşhur
sinema yıldızı Billie Dove’a ait şöyle
bir şiir vardı:
Sevda Pazarında bir füsunile
İşte şimşek gibi çaktı Billie Dove
Gezer candan cana ve dilden dile
Kalplere kemendin takar Billie Dove
Sevda pazarında güzel mi güzel
Beklenen hep odur herkesten evvel
Bu yıldız cihanda güneşe bedel
Güneş gibi parlar, yakar Billie Dove
Kainat yolunda bir esir gibi
O bu alemle eğlenir gibi
Kevserden damlayan bir ekşir gibi
1.000.000 damardan akar Billie Dove
Bunu yazan şair Bursa’da yaşıyor.
Sevgilisi Billie Dove da Hollywood’da…
Arada denizler, kıtalar, arz daireleri, tul daireleri, iklimler, denize yakın, saat farkları, gece ile gündüz farkları, mesafeler var…
Ama sinema Mecnun’unu bütün bunlara göz yummak Asyanın bir köşesinden Amerikada ki sevgilisine, saçtan istifhamlı Leyla’sına uzun, acıklı bir ilan-ı aşk nefesi gönderiyor…Şair için mesafelerin kıtaların, denizlerin, okyanusların, gece gündüz ve saat farklarının, enlemlerin, boylamların hiçbir ehemmiyeti yok…
İşte hudutları aşan beynelminel bir aşık!...
Ben doğrusu hem bu zavallı aşığa acıyorum, hem de aşığı Billie Dove’e…Zira biçare Bill Dovecik Bursa’da ki aşığınının yürekler parçalayıcı ilan-ı aşkını okuyunca okuyunca kimbilir ne kadar üzülmüş, Ne kadar müteessir olmuş, ne kadar gözyaşı dökmüştür. İnsanın bu hal karşısında ağlamaması için taş bir kalbe sahip olması lazım…
Eski Leyla’lar, Şirin’ler, Aslı’lar, Zühre’lerin yerini gibi meşhur sevgililer şimdi de Billie Dove’ler, Clara Bow’lar, Brigitte Helm’ler aldı…
AKŞAM GAZETESİ
29.OCAK.1930
SAHİFE-3
29.OCAK.1930
1930
26.KASIM.1930
RAŞİT RIZA VE ARKADAŞLARI
TEMSİL HEYETİ
BURSA'DA...
Temsil Heyeti,
26.Kasım.1930'de İki Cambaz,
29.Kasım.1930'de ise Aktorkin adlı oyunu Milli Sinema’da sahnelemiştir.
1932
2.MAYIS.1932
BURSA KIZ MUALLİM MEKTEBİ'NDE MÜSAMERE
“Reşat Nuri Güntekin'in refakatinde Bulgaristan'dan gelen 80 kişilik öğretmen ekibine Kız Muallim Mektebi’nde Reşat Nuri Güntekin'in Ümit Mektebi piyesini sahnelendi.
1931
TEMMUZ.1931
İSTANBUL ŞEHİR TİYATROSU
BURSA'DA...
Arzuhalci Mehmet Efendi, Balayı, Bir Kavuk Devrildi, Deli, Gölge Geçti Borun Pazarı, Kız kardeşim ve Ben, Maskaralar,
Müddeiumumî, Sevda Politikası, Topaz, oyunları gösterim repertuvarındaydı.
1931
23-25.ARALIK.1931
RAŞİT RIZA VE ARKADAŞLARI
TEMSİL HEYETİ
BURSA'DA...
Temsil Heyeti,
Acemi Çaylaklar adlı oyunu Milli Sinema’da sahnelemiştir.
1932
TEMMUZ.1932
İSTANBUL ŞEHİR TİYATROSU
BURSA'DA...
Topluluk, Velinin Çocuğu oyununu sahneler. Oyunda doktorlara hakaret edildiği gerekçesiyle Bursa'da ki doktorların tepkisiyle olay adliyelik olmuştur.
Bursada ‘Velinin Çocuğu’ temsil edilirken, piyesteki doktorun bazı hallerini doktorluğa yakıştıramıyan bazı doktorlar ayaklanmışlar. Piyes tetkik edilmiş ve temsilinde mahzur görülmemiş.”
AKŞAM GAZETESİ
25.TEMMUZ.1932
...Bilmem, dünkü nüshamızın mizah sahifesinde okudunuz mu?
Darülbedayi, Bursa’daki bazı doktorları hiddetlendirmiş, temsil heyetimizin son seyahati esnasında bir şehirde oynadığı ‘Veli’nin Çocuğu’ isimli piyeste kahramanlar meyanındaki bir doktorun hali oranın tabiplerinden bazılarına meslekî haysiyet ve vakara mugayir görünmüş. Adliyeye müracaat etmişler; bir hekimi halka bu şekilde göstermek istediği için piyesin metnini ve Darülbedayi aleyhinde dava açılmasını istemişler. Piyes tetkik edilmiş ve temsilde adliyece mahzur görülmemiş.”
VA-NÜ
Vâlâ Nureddin
Meslekî Haysiyet’i
Gözetmek Meselesi
AKŞAM GAZETESİ
26 Temmuz 1932
1933
OCAK 1933
İSTANBUL ŞEHİR TİYATROSU
BURSA'DA...
İstanbul Şehir Tiyatrosu, Mustafa Kemal Atatürk'ün de katılımıyla
Müfettiş ve Balaban Ağa oyunlarını sahneler.
1933
18.MAYIS.1933
İSTANBUL ŞEHİR TİYATROSU BURSA'DA...
İstanbul Şehir Tiyatrosu Tayyare Cemiyeti yararına, Tayyare Sineması’nda Şaka, Kalbin Sesi, Blöf, Renkli Fener, Güneş Batarken oyunlarını sahnelenir.
...18 Mayıs Perşembe saat 7.30’da otobüsle Bursa’ya yollandık. Yolların bozukluğu eskisinden de berbat. Saat 16’da hurdahaş bir halde şehre girdik. Oynayacağımız tiyatronun karşısında ‘Luca Palas’ isimli yeni yapılmış temiz; servisi insanı sinirlendirmeyen bir otele yerleştik.
Tayyare Cemiyeti (Türk Hava Kurumu) hem sinema ve hem de tiyatro olarak bir binaya başlamıştı. Geçen yıl bitmiş. Bu yeni binada üç oyun oynayacağız.
Rivayete göre, bina 420.000 liraya mal olmuş. Günahları boyunlarına, ama biraz fazlaca haminto olmuş gibi. Bu kadar serveti yiyecek ‘cüsseye’ sahip bir binaya benzemiyor. Daha çok ucuza, daha iyisi yapılabilirdi. Bursa’nın mimarîsine uysun diye mi nedir, binanın cephesi eski zaman evlerinin balkonları gibi. Pencerelerde kafesler eksik. Ama yine de “Bursa bina mimarîsine” bir benzerliği olamamış.
Hava müthiş yağmurlu. Caddeden seller akıyor. Buna rağmen tiyatro dolu.”
VASFİ RIZA ZOBU
O Günden Bu Güne
Milliyet Yayınları
1977
1934
5-6-7 EKİM 1934
RAŞİT RIZA VE ARKADAŞLARI
TEMSİL HEYETİ
BURSA'DA...
RAŞİT RIZA TEMSİLLERİ
...Değerli sanatkârımız Raşit Rıza bey, şehir tiyatrosundan ayrıldıktan sonra teşkil ettiği yeni gurupla bize üç güzel gece yaşatmak için ilk defa Bursa’ya geldi. Raşit Rızanın İstanbul dışında ilk temsillerini Bursa’da vermiş olması bize şunu anlatıyor: Bursalılar onun sanatını takdir ediyorlar. Bunu isbat etmeğe ne hacet …
Bu üç gece içinde koca Tayyare Sinemasında boş bir yer kalmadığını söylemek kâfi… Raşit Rıza beyin ilk temsilinde bulunamamakta beraber fevkalâde güzel oynandığını öğrendik.
İkinci temsil bir vodvildi. Raşit Rızanın şaheser muvaffakıyetlerini görmek bizim için pek derin bir zevk teşkil ediyordu. Kemâl ve Yaşar beyler gibi Halide, Şaziye, Lebibe Raşit Rıza ve Şayeste hanımlarda çok muvaffak oluyorlardı. Fazıl ve Hâdi beylerle kaymakam rolündeki Ziya beyin de sahnede büyük muvaffakıyetler göstermek istidadında oldukları görülüyordu.
Dün geceki son temsil (Edepsiz puseber) Raşit Rızanın sahnedeki harikulâde temsil kudretini bize bir kere daha tasdik etmek fırsatını verdi. Bu temsilde Raşit Rızadan sonra bilhassa Şaziye hanım çok muvaffak oldu. (Edepsiz puseler) in çok canlı temsil edilişinden başka bir de hayat sahnelerinde uyanan haksız şüpheleri teşrih etmek gibi içtimaî ve müstesna bir hususiyeti de vardı.
Hasılı Reşit Rıza bey ve arkadaşları bize üç güzel gece yaşattılar. Kendilerini tebrik ederken Bursalılara bu fırsatı hazırlayan sinemanın müsteciri Mustafa beye de teşekkür etmek lâzımdır.
MUSA ATAŞ
RAŞİT RIZA TEMSİLLERİ
HAKKIN SESİ
8 EKİM 1934
1934
29.EKİM.1934
KIZ MUALLİM OKULU'NDA
MÜSAMERE
...İki yıl sonra Kız Muallim Okulu’nda, 29 Ekim 1934 Cumhuriyet Bayramı münasebetiyle müsamere verilir. Köy Muallimi adıyla sahnelenen oyunda, bir köyün Cumhuriyetten önceki ve sonraki hali “muvaffakiyetle” sahnelenir. Musa Ataş şu yorumu yapar: “Ve bu temsil hakiki hayat sahnemizden alınmış mükemmel bir tablo idi.” Aynı gece İnkılâp Çocukları adıyla bir oyun daha sahnelenir. Musa Ataş şöyle der:
“İnkılâp Çocukları piyesi hareketsiz olmakla beraber inkılâp fikirleri üzerinde çok kuvvetli yazılmış bir eserdi. Çok iyi temsil edildi. Rontlar da güzeldi. Başta mektebin muhterem müdürü Cemal beyefendi olmak üzere bütün talim heyetini ve gerek müsamerede vazife alan gerekse çok kibar hareketlerile davetlileri karşılayan talebe hanımları bütün kalbimizle tebrik ettik. Yalnız bu müsamerede gözümüze çarpan bir noktaya gene işaret etmeden geçemeyeceğiz.
Geç kalanlar gerilerde boş buldukları yerlere oturacaklarına önde yer aramağa koyuluyorlar.
En büyüklerimizin Büyük Millet meclisinde bile arka sıralardan birine oturmaları, gene Ankara Halkevinde halkın arasına ve ortasına oturmaları bu gibilere örnek olmalıdır.”
MUSA ATAŞ